AB Konseyi tarafından 1 Ekim 2026’da onaylanan düzenleme, AB dışındaki ülke vatandaşlarını kapsıyor. Bu kapsamda, gerekli şartların oluşması halinde Türk vatandaşları da yeni kurallardan etkilenebilecek.

Avrupa Geri Gönderme Emri geliyor

Yeni düzenlemeyle Avrupa Geri Gönderme Emri oluşturulacak. Böylece bir AB ülkesinin verdiği geri gönderme kararına ilişkin bilgilerin diğer üye ülkeler tarafından da kullanılabilmesi amaçlanıyor.

Ancak düzenlemenin ilk aşamasında üye ülkelerin birbirlerinin geri gönderme kararlarını otomatik olarak tanıması zorunlu olmayacak.

Geri gönderme sürecinde iş birliği şartı

Yasal oturum hakkı bulunmayan kişilerden, kimlik tespiti ve geri gönderme sürecinde yetkililerle iş birliği yapmaları istenecek.

Kurallara uymayan kişiler açısından ülkelerin kendi mevzuatlarına göre para cezası, bazı sosyal yardımların azaltılması veya diğer yaptırımlar uygulanabilecek.

AB dışında geri gönderme merkezleri kurulabilecek

Yeni düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de AB dışındaki ülkelerde geri gönderme merkezleri kurulabilmesinin önünün açılması.

Bu tür merkezlerin oluşturulabilmesi için ilgili üçüncü ülkeyle anlaşma yapılması gerekiyor. Uygulamalarda temel haklar ve uluslararası insan hakları standartlarına uyulması şartı bulunuyor.

Refakatsiz çocukların bu merkezlere gönderilmesine ise izin verilmeyecek.

Güvenlik tehdidi oluşturanlara daha ağır tedbirler

Ciddi güvenlik riski oluşturan kişiler için daha uzun süreli gözetim ve daha uzun süreli, bazı durumlarda süresiz giriş yasağı uygulanabilecek.

Bu tedbirlerin uygulanması ise kişinin durumuna ve ilgili yasal şartların oluşmasına bağlı olacak.

Türk vatandaşları da kapsamda

Yeni düzenleme doğrudan Türk vatandaşlarını hedef almıyor. Kurallar genel olarak AB’de yasal kalış hakkı bulunmayan üçüncü ülke vatandaşlarına yönelik.

Bu nedenle geçerli oturum izni bulunan Türk vatandaşlarının oturum hakları yeni düzenlemeyle otomatik olarak sona ermiyor.

Ancak AB ülkelerinde yasal kalış hakkı bulunmayan ve hakkında geri gönderme kararı verilen Türk vatandaşları, yeni sistem kapsamında değerlendirilebilecek.

Ne zaman yürürlüğe girecek?

Düzenlemenin AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor. Bazı hükümler daha kısa sürede uygulanırken, hazırlık gerektiren düzenlemeler için bir yıllık geçiş süreci öngörülüyor.